Tags

, , , , , , , , , ,

Bijna iedereen kan zich een beeld vormen bij de stereotype lesbienne: mannelijk, kort haar en in tuinbroek. Dit cliché bestaat al behoorlijk lang. Ook in Nazi-Duitsland hadden lesbische vrouwen dit imago: homoseksualiteit zou tot vermannelijking leiden. Het nationaal-socialistisch Frauenbuch schreef dan ook in 1934:

Als in de vrouwenkleding kenmerken van een geslachtsverandering zichtbaar worden, zoals nadruk op een smal onderlichaam en een breed bovenlichaam, waarbij dus mannelijke lichaamsvormen worden benaderd, dan zijn dat degeneratieverschijnselen van een ras, dat vijandig staat tegenover de voortplanting en dus het volk ontwricht.

Volgens Claudia Schoppman stonden de nazi-bonzen vijandig tegenover homoseksualiteit, omdat homoseksualiteit het ‘ras aan zou tasten’ en zou leiden tot vermannelijking op allerlei gebieden, zoals bijvoorbeeld kapsel en kleding. Tevens zou het de prestatienorm in gevaar brengen, zoals de voortplanting. Bovendien vond propagandaminister Joseph Goebbels mannelijke vrouwen gewoon lelijk.

Hoewel vrouwelijke homoseksualiteit niet expliciet strafbaar was (de mannelijke was dat wel) liepen vrouwen het risico om te worden vervolgd als ‘asocialen’. Iedereen die zich probeerde te onttrekken aan de nazi-normen van prestatiedwang, voortplanting en sociale behoefte kon preventief worden opgepakt als zijnde een staatsgevaar. Schoppman beschreef in het boekje Zeit der Maskierung: Lebensgeschichten lesbischer Frauen im “Dritten Reich” hoe lesbische vrouwen hierop anticipeerden. Het resultaat is een boeiende en indringende studie die de verhalen blootlegt van vrouwen die hun identiteit en uiterlijk veranderden om zo uit de concentratiekampen te blijven. In het Nederlands heet het boekje Ik liet mijn haar groeien en ging jurken dragen. Deze zin vat ongeveer samen hoe veel vrouwen hun uiterlijk veranderen: een jurk werd beschouwd als het ultieme vrouwenkledingstuk. Het citaat is van Margarete Knittel, die haar uiterlijk aanpaste om maar geen problemen te krijgen met haar omgeving. Knittel had eerst kort haar. Anneliese W. had ook een ‘jongenskop’, en uit haar verhaal blijkt dat men aan haar kapsel kon opmaken dat zij lesbisch was. Overigens hadden niet alle lesbiennes kort haar: de cabaretière Claire Waldoff is daar een goed voorbeeld van.

Claire Waldoff

In het staatsblad NS Frauenwarte is goed te zien wat de ideale vrouw voor nazi’s was: lang haar,  zeer vrouwelijke kleding, gericht op een gezinsleven en haar man.

De vrouw volgens NS-Frauenwarte

Advertenties