Tags

, , , , , , , ,

Kleding wordt ook geassocieerd met emancipatie. Het korset werd bijvoorbeeld veel minder populair als onderkleding toen vrouwen meer bewegingsvrijheid kregen en de beha uitgevonden werd. Maar er zijn veel meer leuke anekdotes over dit onderwerp te vinden.

Mineke Bosch beschrijft in haar mooie biografie van Aletta Jacobs (1854-1929) dat deze feministe (Jacobs streed o.a. voor betere arbeidsomstandigheden voor vrouwen, verstrekking van anticonceptie en vrouwenkiesrecht) van naaien hield, maar vermeldt ook een leuke anekdote over de mode van deze tijd. Jacobs was de eerste vrouw in Nederland die afstudeerde aan de universiteit. Met speciale toestemming van minister J.R. Thorbecke schreef zij zich op 20 april 1871 in als studente geneeskunde aan de Groningse universiteit. In 1879 promoveerde zij.

Tussen de brief met toestemming van Thorbecke (27 maart 1871) en haar inschrijving aan de RUG (20 april 1871) besteedde Aletta haar tijd aan het naaien van een ‘rechte, stijve jurk [..] zoo simpel mogelijk, zonder enige garnering, hoewel de mode in die dagen crinilines en strooken voorschreef’. Crinolines waren hoepelrokken. Haar actie had overigens weinig succes: volgens Jacobs werd zij ervan beticht dat zij zich zo kleedde juist omdat zij wilde opvallen. Bosch meent dat vrouwen in de geschiedenis zich wel vaker wat ‘mannelijker’ voordeden om wat minder opvallend te zijn, met doorgaans weinig succes. Dat blijkt wel uit deze anekdote.

Aletta Jacobs

Jaren later, tijdens de Tweede Feministische Golf, verbrandden de Dolle Mina’s op 23 januari 1970 een korset bij het standbeeld van Wilhelmina Drucker (1847-1925), om zo aandacht te genereren voor hun standpunten. Drucker was een feministe van het eerste uur en naar haar bijnaam “IJzeren Mina” werd de actiegroep vernoemd. In april 1970 werden de standpunten van Dolle Mina als volgt verwoord tijdens hun eerste congres:

Ervan uitgaande dat een rolverdeling tussen man en vrouw niet te verdedigen is op grond van biologisch onderscheid, stelt Dolle Mina zich een maatschappijverandering ten doel, die gelijke ontplooiingskansen voor iedereen en onafhankelijk van sekse mogelijk maakt. Dit kan worden verwezenlijkt door middel van sociale strijd, bewustwording en mentaliteitsverandering en daardoor beëindiging van de sociaal-economische ondergeschiktheid zowel van man als vrouw.

Tijdens en na de Tweede Feministische Golf is er veel bereikt: o.a. betere voorlichting over abortus en de totstandkoming van de Abortuswet, de Wet Gelijk Loon voor mannen en vrouwen en de Wet Gelijke Behandeling. In deze wet wordt onder andere vastgelegd dat er geen onderscheid mag worden gemaakt in werk, arbeidsvoorwaarden, onderwijs, sociale zekerheid en beeindiging van de arbeidsovereenkomst. Hier staat een redelijk compleet overzicht van de bereikte resultaten in de Tweede Feministische Golf. (Overigens moet wel worden opgemerkt dat de Dolle Mina’s beslist niet de enige actievoerders waren. De Man-Vrouw-Maatschappij en anderen hebben ook bijgedragen aan de veranderingen.)

Corset, ca. 1890 / Dolle Mina’s bij het standbeeld van Wilhelmina Drucker, 1970

Vandaag de dag is emancipatie nog steeds nodig. Internationale Vrouwendag wordt overal gevierd, o.a. om de successen te eren en de dag staat voor de strijdbaarheid van vrouwen. Die kan worden aangewend om de volgende problemen op te lossen in het emancipatieproces. Vrouwen verdienen doorgaans nog steeds minder dan mannen en bereiken minder topfuncties. De volgende vraag is: hoe gaan we dat bereiken? En met welke outfits? Mijn conclusie luidt voorlopig dat een vrouw vooral moet aantrekken waarin zij zich mooi, prettig en zelfverzekerd voelt. Want een zelfverzekerde vrouw krijgt meer voor elkaar.

Advertenties