Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , ,


Uit allerlei onderzoeken blijkt dat mensen zich over het algemeen gelukkiger voelen in een relatie. Ook zo’n vijftig jaar geleden was dit het geval in Oost-en West Duitsland. In 1959 verscheen er in het West-Duitse vrouwenblad Constanze een quiz met de titel ‘Sind Sie von Männern begehrt?’ Met behulp van deze quiz kon de West-Duitse lezeres berekenen of zij makkelijk een man aan de haak kon slaan.

De redactie van Sibylle was echter geschokt door deze quiz. Volgens hen wilden de vrouwen uit de DDR wel een man, maar niet om de redenen die in Constanze genoemd worden. Deze man zou verliefd op haar moeten worden om andere redenen,  anders zou het geen mooie relatie worden. De redenen waarom een man volgens de redacteuren van Sibylle van een vrouw moest houden,  kon de lezeres vinden een aparte quiz ernaast. Het commentaar wat boven die quiz stond luidde als volgt: ‘Wir haben nur ebenfalls einen Test zusammengestellt, der unser Frauenideal ermittln soll.’ In de quiz ernaast werd dus de ideale vrouw volgens de redactie van Sibylle verbeeld.

De redacteuren verantwoordden het bestaan van hun alternatieve quiz met behulp van een citaat: ‘Wo sich nichts mit nichts verbindet, ist und bleibt die Summe klein.’ Met andere woorden: een man die op een vrouw verliefd werd vanwege de redenen die het blad Constanze noemde, was niets waard. En een vrouw die desondanks zo’n soort man leuk vond, kon ook niet veel voorstellen volgens de redactie. Hierdoor zou de optelsom van beiden –in dit geval dus de relatie tussen die twee- ook niet veel voorstellen. Oost-Duitse vrouwen konden dus maar beter een andere man zoeken. Het citaat waarmee de redactie haar mening illustreerde is afkomstig uit de opera Fidelio van Ludwig van Beethoven.  In deze opera, gesitueerd tijdens de Franse Revolutie, redt de vrouw Leonore haar onterecht opgesloten man Florestan uit de gevangenis door zich voor te doen als een cipier met de naam Fidelio.  De boodschap van deze opera is dat liefde alles overwint, ook onrechtvaardigheid.  Volgens de redacteuren van Sibylle zouden partners die om de West-Duitse redenen op elkaar verliefd waren geworden niet zoveel voor elkaar overhebben. Hieruit blijkt ook hun ideaalbeeld van een relatie: partners zouden voor elkaar door het vuur moeten gaan. Leonore is een geïdealiseerde figuur, buitengewoon moedig en bijzonder opofferingsgezind. Bij de eindscores stond dit dan ook als commentaar: ‘Man muβ bereit sein, mitunter durch dick und dünn zu gehen.’  Maar wat vond de Oost-Duitse redactie van Sibylle dan zo oppervlakkig?

In de West-Duitse quiz staan een aantal vragen die specifiek over het uiterlijk van de lezeressen gaan. Zo zijn er drie vragen die specifiek ingaan op het figuur van de vrouw. Vraag zeventien luidt als volgt: ‘Beträgt der Unterschied zwischem Ihren Taille und Ihrem Brustumfang mindestens 23 Zentimeter oder mehr?’ Voor deze vraag kon de lezer vijfentwintig punten verdienen als zij hierop ‘ja’ antwoordde. Bij het antwoord ‘nee’ kreeg de lezeres geen punten. Hoe meer punten de lezeres aan het einde verzameld had, hoe aantrekkelijker zij gevonden werd volgens de redacteuren van Constanze. Een grote boezem was volgens de West-Duitse redactie dus aantrekkelijk voor mannen: bij een verschil van 23 centimeter of meer tussen borstomvang en taille heeft een vrouw minstens cup E. Ook konden de lezeressen punten krijgen voor mooie, slanke benen, een gave huid en slank figuur. Dat laatste leverde de meeste punten op: een goed figuur was dus de aantrekkelijke fysieke eigenschap volgens de redactie van Constanze.

De redactie van Sibylle achtte uiterlijk echter helemaal niet belangrijk voor het versieren van een geschikte man, ondanks dat de vrouwen hun uiterlijk zelf wél belangrijk vonden. In hun quiz staat namelijk geen enkele vraag over het figuur, haar, huid, gezicht of make-up. De enige vraag die nog enigszins op het uiterlijk van de vrouw in gaat, is de vraag waarin aan de vrouw gevraagd werd of zij kon inschatten welke kleding haar goed stond. Als de vrouw hierop ‘ja’ antwoordde,  kreeg ze er 10 punten bij.

Hieruit kan worden opgemaakt dat niet het figuur van de vrouw een punt was waar mannen voor moesten vallen in de DDR, maar hun goede smaak en zelfkennis. Dat laatste blijkt ook uit de volgende vraag, waar aan de lezeres gevraagd wordt of zij kon erkennen wanneer een andere vrouw mooier was dan zij. Als de vrouw dit zonder morren kon toegeven, kreeg zij 20 punten. Bovendien was zelfvertrouwen voor een vrouw ook erg aantrekkelijk, want de lezeres kon ook 10 punten verdienen als zij haar vriend attendeerde op een andere, mooiere vrouw in de buurt. Die vraag wekt trouwens wèl de suggestie dat het uiterlijk niet geheel onbelangrijk was: een heteroseksuele man kijkt immers graag naar een mooie vrouw.

Seks is ook onderdeel van een relatie. Opvallend aan deze quiz is dat er zowel in West- als in Oost-Duitsland de redacties van beide tijdschriften ervan uitging dat de lezeres een man als partner wilde.Het bestaan van homoseksualiteit werd hiermee in beide bladen ontkend: in 1959 was homoseksualiteit nog niet algemeen geaccepteerd in zowel de Bondsrepubliek als de DDR. Heterosexualiteit was de norm.

De tijdschriften reflecteerden dus de algemeen heersende moraal. Het blad Sibylle vroeg verder helemaal niets over seksualiteit: ook dat was in overeenstemming met de heersende moraal. Verschillende onderzoekers betitelen de seksuele moraal in de DDR als ‘kleinburgerlijk’. De lezeressen van Constanze werd wel gevraagd naar preutsheid:  de vrouw zou 35 punten krijgen als zij naakt zou gaan zwemmen wanneer zij graag een verfrissende duik zou willen nemen en geen zwemkleding bij zich had. Wanneer de vrouw haar kleding aanhield, kreeg ze nul punten.

De hamvraag is natuurlijk of de mannen het hier ook mee eens waren. De quiz reflecteert natuurlijk de mening van de redactie, maar niet die van de mannen.  Dit zou volgens mij best eens kunnen verschillen….

Advertenties